Atrakcje Zwiedzanie Zabytki

Rozwój uzdrowiska

kuba
kuba
Lipiec 8, 2000Lipiec 8, 2019

Rozwój uzdrowiska

W następstwie wzrostu liczby przybyszów wieś zaczęła się żywiołowo i chaotycznie rozwijać. Tworzyły ją wtedy porozrzucane na polanach małe osiedla, połączone ścieżkami. Liczba gości w sezonie w latach 60. ubiegłego wieku przekroczyła jednak 100 rodzin. Przyjmowanie letników wpłynęło na rozbudowę, a także na tradycyjne budownictwo góralskie -powstawały osobne izby dobudowywane do wiejskich chałup.

W drugiej połowie XIX w. pojawiło się turystyczne zainteresowanie północnymi zboczami Tatr. Wraz z rozrastaniem się wioski wokół kościoła i wzdłuż późniejszych Krupówek nastąpił upadek świetności Kuźnic – w 1881 r. zaniechano wytopu żelaza. Pierwszym obcym, który odważył się wybudować dom w Zakopanem, był Walery Eliasz-Radzikowski, autor najpopularniejszego onegdaj przewodnika po Tatrach. Stało się to w 1878 r. Siedem łat później w Zakopanem powstał pierwszy hotel – 18-pokojowy Hotel Pod Giewontem. W tamtych czasach stawiano domy wyłącznie z drewna, a zabudowa wzdłuż ulic była nieregularna i bezładna. Dzisiejszy kształt Krupówek zawdzięczamy (sic!) między innymi rozległemu pożarowi, który miał miejsce w 1899 r.

To nie względy turystyczne były pierwotnie najważniejszą przyczyną przybywania pod Tatry. W XIX w. przyjeżdżano dla podreperowania zdrowia. Kuracje żętycowe, picie serwatki, wodolecznictwo i walory klimatyczne przeważały wtedy nad doznaniami estetycznymi. Poza gruźlicą leczono także choroby sercowe, reumatyzm i nerwice. Modny kurort wzbogacił się o pierwszą linię komunikacyjną – trzy razy dziennie konny omnibus przemierzał trasę z Hotelu Pod Giewontem do Jaszczurówki.

Zakopane stawało się coraz bardziej popularne, nie tylko wśród chorych. Już po 1850 r. pod Tatrami pojawiły się znane postacie: lekarze, literaci, naukowcy, politycy. Dopiero jednak doktor Tytus Chałubiński, znany warszawski lekarz, rozpropagował uzdrowisko. Jego pobyty pod Giewontem zachęciły innych do odwiedzenia Tatr. W 1873 r. na Podhalu panowała kolejna dziesiątkująca mieszkańców epidemia cholery, wtedy też Chałubiński przyjechał trzeci raz, tym razem na dłużej. Przyczynił się znacznie do przyznania Zakopanemu statusu stacji klimatycznej w 1885 r.

Przybywający pod Tatry XIX-wieczni turyści mieli do dyspozycji dwa popularne przewodniki – wydaną w 1860 r. jako pierwszą w języku polskim książkę ks. Eugeniusza Janoty, a następnie regularnie wznawiany Ilustrowany Przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnicy wspomnianego Walerego Eliasza-Radzikowskiego. Kuracjusze korzystali między innymi z usług leczniczych zakładów hydropatycznych, oferujących kąpiele żużlowe, iglicowe, cieplicowe, dr. Chramca i dr. Chwistka. Powstało tu także pierwsze w Galicji sanatorium przeciwgruźlicze.

Zakopane

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *